Archief | eten RSS feed for this section

Gastblog: Zout, zuur, zoet, bitter: Umami, de vijfde basissmaak

5 dec

smaakmakers bart

Wat hebben o.a.. sojasaus, balsamico, tomaten, gedroogde worst, vissaus, porcini en trassie met elkaar gemeen? Ze zitten allemaal bomvol met het geheimzinnige umami.

Umami betekent in het Japans hartig of vlezig. Umami is naast zout, zuur, zoet en bitter de 5e basissmaak. Het typische van umami is dat het van zichzelf smaakloos is; proef maar eens een mespuntje vetsin! In combinatie met andere smaken zorgt het voor diepte, voor contour, voor versterking. Umami doet met eten wat lak doet met hout. Het haalt de kleur naar boven.

Synthetisch umami (MSG mononatriumglutamaat of E621) wordt dan ook veel gebruikt door de voedingsindustrie in soepen, sauzen en kant-en-kale maaltijden. In Amerika is al jaren een felle discussie gaande over MSG als veroorzaker van o.a. hoofdpijn, astma, hartklacht en autisme! Wetenschappelijk bewijs is nog nooit gevonden overigens.

Umami is in natuurlijke vorm zo overdadig aanwezig dat je echt niet naar de vetsin-pot hoeft te grijpen. Vlees, ingekookte bouillons, erwten, tomaten, aardappelen… allemaal vol natuurlijk glutamaat. Wat hoge concentraties umami oplevert is het proces van fermenteren, gisten en drogen van etenswaar. Vandaar dat de Spaanse pata negra ham zo onweerstaanbaar is. In de Aziatische keuken hebben ze het goed begrepen: de meeste gerechten daar kunnen niet zonder Thaise vissaus, gefermenteerde zwarte bonen, sojasaus of trassi. Maar ook dichter bij huis: denk aan de Italiaanse keuken met tomatenpuree, zwarte olijven, balsamico, gedroogd eekhoorntjesbrood en Parmigiano Reggiano! Allemaal umami-bommetjes! Tip: begin de eerstvolgende tomatensaus eens met het fruiten van een gezouten anjovis in de olijfolie. Van de vis(smaak) blijft niets over maar volle smaak blijft.

Dus mocht het eten eens wat flauw of laf zijn, dan is de kans groot dat er te weinig umami in zit. Voor dat soort gevallen is er een mooie natuurlijke kant en klare umami-pasta van Laura Santtini. Te koop in het beter Engelse warenhuis of te bestellen via www.waitrose.com. Geen chemische vetsin meer nodig.

umami

 

Er is ook een boek over Umami

boek umami

 

 

Met dank aan gastblogger Bart Nelissen

Tags: , ,

Hertencarpaccio met Wildpaté en chips van Pastinaak

2 dec

hertencarpaccio
Gespot in Eeterij De Verbeelding in Oosterhout. Mooie malse hertencarpaccio met stukjes wildpaté. Krokantje van Pastinaakchips. Eenvoudige dressing, niet overheersend. Met een compôte van vijgen. Goed gemaakt!

Tags: , , , ,

Prachtige saus van bosbessen en druiven

25 nov

Weer eens wat anders dan de klassieke cranberrysaus. In de basis maak je hem hetzelfde, maar dan met andere bessen of andere vruchten. Wij hadden nog wat bosbessen in de vriezer en wat druiven op tafel. Proberen dus. Het werd een mooie zachte zoete saus met een hartige nasmaak. Wij serveerden hem bij een rack van wildzwijn. Kan ook heel goed bij hert of fazant.

Ingrediënten voor 4 personen

150 gram bosbessen
150 gram druiven
1 pot gevogeltefond
theelepel gedroogde tijm
1 eetlepel honing
2 suikerklontjes
scheut worcestershiresaus
paar druppels citroensap
zwarte peper uit de molen

Bereiden

Verwarm de fond in een steelpan. Doe de bosbessen, druiven en tijm erin en laat op laag vuur zo’n 40 minuten inkoken. Druk de massa door een zeef. Even flink duwen met een pollepel, anders gooi je te veel smaak weg. Breng de saus op smaak met de honing, suiker, worcestershiresaus, citroensap en wat zwarte peper uit de molen. De saus kan je van tevoren maken en een paar dagen bewaren in de koelkast in een goed afgesloten jampot.

Dit recept printen: Saus van bosbessen en druiven

Tags: , , , , ,

Wildzwijnmedaillons met zelfgemaakte piccalilly

24 nov

Ik ken piccalilly van vroeger, bij de stampot. Vond het altijd heerlijk, maar dan wel een klein beetje, want de smaak is erg overheersend. Laats had ik weer eens een pot gekocht, helaas verdween het jeugdsentiment snel. Met de jaren is mijn smaak meer ontwikkeld dan de piccalilly; wat een scherpe en ietwat chemische maak. Dat kan beter dacht ik en ging op zoek naar een recept om zelf piccalilly te maken. Onderaan deze blog vind je het filmpje dat de basis werd van mijn piccalilly. En waar eet je het bij, behalve bij stamppot? Lekker met vlees met veel smaak, wildzwijn dus. Deze wildzwijnmedaillons kocht ik bij de Hocras (haal het vet eraf), maar je kunt ze vast bestellen bij je poelier of wildslager.

Ingrediënten voor 4 personen

8 wildzwijnmedaillons
8 broccoliroosjes van 4 cm
1 baguette

Voor de piccalilly (voor 2 of 3 jampotten)

8 gram kerriepoeder
1 theelepel kurkuma
35 gram bloem
75 gram suiker
2 dl natuurazijn
1 dl water
100 gram bloemkoolroosjes, zeer fijn
2 wortels, in hele fijne blokjes van 2 mm
2 bosuitjes, fijngehakt
1 ui, gesnipperd
8 Amsterdamse uitjes, fijngehakt
10 gram verse bieslook, fijngehakt
1 theelepel gedroogde kervel
2 cm verse gember, geraspt
2 grote of 3 kleine jampotten (wekpot kan natuurlijk ook)

Bereiden

Maak eerst de piccalilly. Blancheer de bloemkoolroosjes en de wortel 1 minuut in kokend water. Spoel direct af met koud water. Snijd alle groenten en kruiden fijn. Verhit een droge sauspan of flinke steelpan. Strooi de kerriepoeder en de kurkuma erin en laat even bruinen, houd de pan in beweging. Zorg dat de kerrie en kurkuma niet verbranden. Doe de bloem erbij en herhaal het bruinen. Zet het vuur laag en doe de azijn erbij. Goed roeren met een garde zodat er een gladde dikke saus ontstaat. Verdunnen met ongeveer 1 dl water. Laat de suiker erin oplossen. Alle groenten en kruiden erbij en 5 minuten door laten pruttelen op heel zacht vuur. Giet in schone jampotten, deksel erop en laten afkoelen. Op deze manier kun je de piccalilly een paar weken in de koelkast bewaren.

Laat de wildzwijnmedaillons goed drogen op keukenpapier. Kook de broccoliroosjes in 8 minuten beetgaar. Verhit intussen wat vloeibare boter in een pan en bak de medaillons op hoog vuur 1,5 minuut aan elke kant. Haal uit de pan en laat de even rusten onder folie (niet afsluiten) of onder de warmhoudlamp.
Maak de piccalilly lauwarm en schep wat op ieder bord. Leg de broccoli en de Wildzwijnmedaillons erop. Beetje peper uit de molen erover. Garneer met een takje peterselie en een stukje stokbrood.

Tags: , , , , ,

Bijzonder lekker bijgerecht: Witlof met duindoornsiroop en ui

22 nov

Wat eten we erbij? Meestal kunnen we het vlees of de vis wel bedenken. En als het een beetje meezit ook nog de saus of dressing. Maar verder? Vergeten groente zoals pastinaak ligt dan voor de hand. Maar je kunt ook kiezen voor een meer gangbare groente en daar een bijzondere twist aan geven. Zo ook met deze witlof. Eerlijk toegegeven; beetje gejat van Angelique Schmeink. Althans de witlof met de siroop. De ui heb ik er zelf bij bedacht. Het werd een heerlijk bij chutney-achtig bijgerecht dat erg goed smaakt bij vlees. De bijzondere smaak komt van de duindoornsiroop. Te koop in de natuurwinkel. Je kent de struiken wel uit de duinen, met hun knaloranje bessen. De smaak komt nog het meest in de buurt van rozenbottel, maar dan iets frisser doordat de duindoornbessen wat zuur zijn. De siroop is ook heel goed te gebruiken in sauzen of als siroop over ijs.

Ingrediënten voor 4 personen

4 stronkjes witlof
3 uien
3 eetlepels duindoornsiroop
olijfolie, peper en zout

Bereiden

Snijd de witlof doormidden, verwijder het bittere hart en hak in grove stukken. Pel de uien, snijd ze in halve ringen. Verhit een klein beetje olie in een pan en fruit daarin eerst de ui tot deze glazig is. Voeg dan de witlof toe en bak heel even mee. Doe de siroop erbij en laat op laag vuur een paar minuten carameliseren.  Beetje peper en zout uit de molen erover en klaar. Direct serveren. Eet smakelijk.

Dit recept printen: Witlof met duindoornsiroop en ui

Tags: , , , , , ,

← Older Entries
Newer Entries →